De wil om te begrijpen en te verbeteren (4/5)

Blogserie: 5 ingrediënten van een een goede relatie

Door relatietherapeut Anoek Gerlings

‘Je moet aan je relatie werken’ is op zich een goed uitgangspunt, maar jammer van dat woord ‘werken’. En het suggereert dat het een verplichting is, iets wat nu eenmaal 'moet'. Poeh, dat voelt meteen loodzwaar. Bekijk de boel luchtiger met het vierde ingrediënt voor een happy samenzijn met je lief: niet ‘ik moet’, maar ‘ik wil’.

Werk aan de winkel
Gelukkig is er een trend, dat het voor mensen steeds vanzelfsprekender is om energie in hun relatie te steken. Ze vinden het zelfs leuk en interessant om te doen. Om je relatie gezond te houden, weet ik inmiddels: je hebt allebei de wil nodig om je te verdiepen in je relatie. De confronterende werkelijkheid is nu eenmaal dat niemand anders dan jullie zelf, de relatie kunnen doen slagen. Zelfs stellen bij mij aan tafel - die weten dat er veel werk aan de winkel is - verzuchten wel eens: ‘He jammer, we moeten het dus echt zelf doen’. Dat klopt. Met een gezamenlijke wilskracht kom je al een heel eind. Zeker als je dit combineert met professionele (online) relatiehulp, waardoor je leert te begrijpen hoe het tussen jullie werkt.

Insluiper
Zodra je inziet wat de échte oorzaak van stress, pijn en ruzies in je relatie is, kun je kijken wat je in je eigen relatie verbeterd kan verbeteren. Als ik aan mensen vraag wanneer bij hen de relatieproblemen begonnen zijn, dan realiseren ze zich dat dit heel geleidelijk gegaan is. Vooral in periodes van stress sluipt het er vaak in. Een herkenbaar moment, is als er kleine kinderen zijn en niks meer spontaan en vanzelf gaat. Maar ook wanneer een van de partners een burn-out heeft, of als je samen een moeilijke situatie meemaakt, zoals een ernstige ziekte.

Vast in de spiraal
In de genoemde stressperiodes kom je vaak voor het eerst in aanraking met jullie automatische negatieve wisselwerking. Dit is vergelijkbaar met een negatieve spiraal of vicieuze cirkel, waar je moeilijk uitkomt en die veel energie kost. Het is een wisselwerking tussen een stel, die automatisch start en waarbij het vaak vrij lang duurt voordat je doorhebt dat je (weer) in een negatieve spiraal vastzit.

In het leven krijg je nou eenmaal te maken met moeilijke momenten, periodes van stress of situaties waarin je je onbegrepen voelt. Logisch dus, dat we daarvan op den duur allemaal een negatieve doorwerking ervaren in onze relatie. Dit zegt niks over hoe gezond je relatie is. Het verschil tussen een gelukkige en een ongelukkige relatie zit ‘m niet in het feit of jullie last hebben van een negatief patroon, maar óf je dit patroon wilt doorbreken en de relatie weer wilt herstellen.

De strijd aan of wegrennen?
Wat je op zulke momenten gaat doen, is vechten of vluchten. Dit komt voort uit onze oerinstincten, ook wel overlevingsmechanismen genoemd.

In je relatie kunnen vier combinaties ontstaan:

  • vluchten - vechten
  • vechten - vechten
  • vluchten - vluchten
  • vechten - vluchten

Ben jij een vechter? Dan herken jij je vast in de volgende gedragingen: klagen, kritisch worden, verwijten maken, analyseren wat je partner doet en waarom, de ander proberen te overtuigen of uit te leggen hoe het zit, schreeuwen of boos worden, vertellen hoe hij/zij moet veranderen, je gelijk willen halen, je afkeuring laten merken, je partner als HET probleem bestempelen en blijven aandringen om te achterhalen wat er in het hoofd van je partner omgaat.

Als jouw neiging is om te vluchten, dan is de kans groot dat je gaat:

  • Afsluiten
  • Relativeren onder het mom ‘laat maar zitten, zo belangrijk is dit niet’,
  • Proberen op een kalme manier met je partner te praten
  • Het gesprek afkappen door weg te gaan of iets anders te gaan doen
  • Niet luisteren
  • Van onderwerp veranderen
  • Jezelf verdedigen
  • Onverschillig zijn
  • De ander negeren
  • Een muur om je heen bouwen
  • In je schulp kruipen
  • Weigeren te praten

of

  • Het opgeven en je terugtrekken

Het kan voorkomen dat je in je huidige relatie de neiging hebt tot vluchten, terwijl je in een vorige relatie ging vechten. Ook kan het zijn dat het patroon in de loop van de tijd omdraait. Wanneer je lange tijd gevochten hebt om contact te krijgen met je partner, kan er een moment komen dat je er helemaal klaar mee bent en het niet meer kunt opbrengen. Dat is het moment waarop je afstand gaat nemen (vluchten).

Het effect: verkeerd verbonden
Wat gebeurt er als je gaat vechten of vluchten? Dan ben je niet meer verbonden met je partner. Je keert je als het ware van elkaar af, terwijl je eigenlijk allebei juist de behoefte hebt om begrepen te worden. Je gedrag is dus precies het tegenovergestelde van wat je behoefte is, namelijk: verbinding en contact maken. Helaas realiseer je je dit vaak niet op het moment zelf en ga je door met strijden tot je bekaf bent en er een hoop onaardige dingen heen en weer zijn gezegd. Of het is koude oorlog en je praat niet meer met elkaar. In beide gevallen voel je je eenzaam en onbegrepen.

‘Niet repareren’ maakt meer kapot dan je lief is
Laat ik eerst even toelichten wat ik met 'niet repareren na het vechten of vluchten' bedoel. Dat is bijvoorbeeld (er zijn er veel meer):

  • Als je na een paar dagen over de negatieve gevoelens heenstapt en weer ‘gezellig’ tegen elkaar gaat doen.
  • Dat je elkaar steeds opnieuw probeert te overtuigen van je eigen gelijk.
  • Elkaar flink de waarheid toeschreeuwen - zonder te horen wat de ander nou eigenlijk zegt.

Dit is allemaal: niet repareren. Het gevolg voor je relatie? Je komt in een vicieuze cirkel van negatieve effecten terecht. De leuke en positieve gevoelens die je voor elkaar hebt, raken steeds meer op de achtergrond en het duurt alsmaar langer voor je weer bijgekomen bent van die ruzie en/of dip en het weer fijn is tussen jullie.

Duiveltje
Er is nog iets belangrijks wat de aandacht verdient. Als je niet repareert, dan kan relatiestress en pijn een rol blijven spelen op de achtergrond van je relatie. Denk maar aan een computer die steeds slechter functioneert, omdat de harde schijf vol zit. Zo werkt dat in je brein ook. Als er tussen jullie dingen over en weer gezegd zijn die pijn doen, of als je je genegeerd of niet gewaardeerd voelt, dan sla je dit op. En die pijn 'telt op'.

Als je de vicieuze cirkel dus niet doorbreekt, kan die opgespaarde pijn op elk moment als een duiveltje uit een doosje naar buiten komen. Je partner zal denken: weer die oude koeien uit de sloot?! Maar voor jou is het diezelfde pijn, die in het 'hier en nu' aanwezig is.

Maar hoe dan wel?
Repareren houdt in dat je op een constructieve manier met elkaar praat na een ruzie, of na onbegrip. Met als resultaat dat je je allebei begrepen voelt.Het positieve effect van repareren, is dat je steeds minder vaak in een automatische negatieve wisselwerking terechtkomt. Naast dat de momenten van ruzie en onbegrip minder vaak voorkomen, zijn ze ook minder heftig en los je het sneller samen op.

Het succes van repareren wordt bepaald door de mate waarin je in staat bent om uit te gaan spreken wat er aan de binnenkant van jezelf speelt. Intern spelen emoties en behoeften een rol, maar helaas zijn we ons hiervan vaak niet bewust en spreken we ze dus ook niet uit. Stel je voor: je voelt je niet gezien en niet gewaardeerd door je partner en dat geeft je een verdrietig gevoel. Je behoefte is dat je partner dit begrijpt en je serieus neemt. Dit speelt allemaal aan de binnenkant. Maar aan de buitenkant ziet je partner bijvoorbeeld dat je heel erg boos bent. Je partner heeft dus geen idee wat er werkelijk bij je speelt. Herkenbaar?

Duik in het diepe
Wanneer je leert bóven water te krijgen van wat er zich bij jou onder water afspeelt, levert dat veel duidelijkheid op bij zowel jezelf als je partner.

Wanneer het jullie lukt om deze ‘verborgen’ gevoelens met elkaar te gaan delen, ben je aan het repareren. Je hebt het niet meer over wie er gelijk heeft of over de vuilnis die niet buiten is gezet. Je hebt het over de emoties en de behoeften die bij jou spelen. Als je bereid bent om dit met elkaar te gaan delen en je wilt moeite doen om het echt van elkaar te begrijpen, dan steken jullie op een positieve manier energie in je relatie en dat helpt enorm!

Wil je je relatie beter begrijpen en verbeteren? Met een gezamenlijke wilskracht heb je grote kans dat je je relatie kunt doen slagen, zeker als je dit combineert met professionele (online) relatiehulp zoals de 12-weekse online relatiehulp van Monsley. Probeer het 1 week en zie wat het ook voor jullie kan doen. Starten kan samen, of alleen. Klik hier.

In mijn volgende blog - het vijfde en tevens laatste ingrediënt voor een gezonde liefdesrelatie - ga ik dieper in op het ontstaan van een positieve flow waarbij jullie: Graag samen tijd doorbrengen en aandacht besteden aan elkaar.
Ga naar het eerste artikel van deze 5-delige blogserie.

---

Anoek Gerlings is psycholoog, EFT-relatietherapeut en mede-oprichter van Monsley online relatiehulp. Kijk op Monsley.com voor meer informatie.

Close

50% voltooid

Hou me op de hoogte

Nieuws, tips en aanbiedingen per email